قطعا برای شما نیز پیش آمده که هنگام خرید یک دارایی در بازارهای مختلف مثل بورس، کریپتو، فارکس و یا طلا و ارز، نیازمند تحلیل بازار باشید. تحلیل به شما کمک میکند از تصمیمات هیجانی، شایعهها، ترس، طمع و … دوری کنید. اما سوال اصلی زمانی پیش میآید که نمیدانید چطور باید تحلیل کنید. در این مقاله میخواهیم روشهای تحلیل بازار را به شما معرفی کنیم.
به صورت خلاصه، به بررسی داده و رفتار گذشته بازار به منظور پیش بینی و تحلیل آینده، تحلیل میگویند. این تحلیل به معاملهگران کمک میکند برای معامله بر روی یک دارایی (بورس، فارکس، کریپتو و …) دیدگاه ایجاد شده و مطابق با آن، معاملات خود را انجام دهند. تحلیل در بازارهای مالی، ابزاری برای دوری از هیجان، ترس، طمع، سیگنال گیری و در نهایت رسیدن به آرامش تلقی میشود. به طور مثال زمانی که شما از قبل برای خرید یک دارایی تحلیل داشته باشید، میدانید در چه قیمتی ورود کنید، در چه قیمتی خارج شوید و در کجا نظارهگر بازار باشید. این به شما کمک میکند در بلند مدت، از سرمایه خود محافظت کنید.
معاملهگران و سرمایهگذاران با استفاده از تحلیل به جای شانس و قمار، به یک فرآیند علمی و قابل بررسی دست پیدا میکنند. داشتن تحلیل و استراتژی به شما کمک میکند که از وجود شانس در معاملات خود را کاهش داده و در نهایت با بررسی تحلیلهای قبلی خود، به یک داده آماری قابل بررسی و مطمئن دست پیدا کنید.
یک شخص با تحلیل سعی میکند تا احتمالات مختلف را بسنجد و برای سناریوهای پیش رو، آماده شود. اما در سمت مخالف پیش بینی قطعی، بیشتر بر مبنای قطعیت و دادن جهت قطعی به بازار است. در حالی که بازار هیچگاه به صورت قطعی حرکت نمیکند و همیشه میبایست مانند یک تحلیلگر تمامی جوانب را سنجیده و مدیریت احتمالات انجام دهید.
برای مثال هواشناسی پیش بینی میکند که فردا ساعت ۴ باران میبارد. اما یک تحلیلگر، بر اساس اطلاعاتی که دریافت میکند مثل جهت باد، ابرهای مشکی و … احتمال بارش باران را میبیند. پس سعی میکند آماده بارش باران باشد.
| ویژگی | تحلیل بازار (Analysis) | پیشبینی بازار (Forecasting) |
| تعریف | بررسی دادههای گذشته و حال برای درک وضعیت موجود و ارزیابی احتمالات | ادعای تعیین جهت دقیق قیمت یا یک متغیر اقتصادی در آینده |
| مبنا و تمرکز | واقعیتها، الگوها و مدیریت ریسک | بر حدس، مدلهای آماریِ فرضی یا گاهی شهود |
| خروجی | اگر سناریوی الف رخ دهد، من خرید میکنم؛ اگر سناریوی ب رخ دهد، صبر میکنم. | قیمت نفت تا پایان ماه به ۹۰ دلار خواهد رسید. |
| انعطافپذیری | بسیار بالا؛ با تغییر شرایط بازار، سناریو تغییر میکند. | پایین؛ فرد معمولاً به پیشبینی خود متعصب میماند. |
یک تحلیل خوب در بازارهای مالی نیازمند بررسی دقیق رفتار قیمت در گذشته، داده و اطلاعات قیمت، رفتار معاملهگران حال حاضر و در نهایت بررسی عوامل تاثیر گذار بر قیمت در آینده است. بررسی این عوامل در کنار هم باعث میشود که شما بدانید چه دارایی را خرید و فروش کنید، در چه زمانی وارد و در چه زمانی خارج شوید. تمام ابعاد تحلیلگری در این جمله قبلی خلاصه شده است.
تحلیل بازار به معاملهگر و سرمایهگذار کمک میکند که بتوانند در فرآیند معاملهگری خود، یک نقشه راه و استراتژی قابل اتکا داشته باشند. اگر یک معاملهگر یا سرمایهگذار بدون تحلیل خرید و فروش کند، در دام عواملی همچون قمار، شانس، هیجان و … میشود. تحلیل بازار باعث میشود که به جای حدس و گمان، با واقعیت روبهرو شوید و در نهایت برای سناریوهای پیش رو، آماده باشید. در ادامه مزیتهای داشتن تحلیل برای معاملهگران را بررسی میکنیم.
اصلیترین مزیت داشتن یک تحلیل خوب، کاهش ریسک تصمیمهای هیجانی است. بسیاری از سرمایهگذاران و معاملهگران، به دلیل غلبه احساسات بر منطق، معاملات هیجانی انجام داده و در نهایت متحمل ضرر میشوند. این در حالی است که اگر شما با یک تحلیل منطقی و صحیح از قبل برای هر سناریو احتمالی آمادگی داشته باشید، دچار تصمیمات هیجانی نخواهید شد.
بهترین فرصتهای معاملاتی و موقعیتهای ورود، هیچگاه از شانس و پیشبینی پدید نمیآیند. اما اگر شما به عنوان یک معاملهگر پیش از خرید و فروش، داراییهای مختلف را بررسی کنید، میتوانید بهترین نقاط ورود و خروج را استخراج کرده و سپس بهترین فرصت معاملاتی را شکار کنید. به طور مثال فرض کنید یک تریدر روزانه در بازار فارکس هستید. امروز بر روی نماد طلا، مطابق با تحلیل قبلی موقعیت معاملاتی ندارید. اگر بر اساس تحلیل پیش بروید، امروز نماد طلا را کنار گذاشته و به سراغ تحلیل دیگر نمادها میروید. اما اگر بر اساس شانس و پیشبینی عمل کنید، میتوانید در هر لحظه وارد معامله شوید و تصمیمات هیجانی بگیرید.
| ویژگی | تریدر بر اساس تحلیل و استراتژی | تریدر بر اساس شانس و پیشبینی |
| مبنای ورود به معامله | بررسی دقیق داراییها، استخراج نقاط ورود و خروج منطقی. | حدس و گمان، شانس یا پیشبینیهای قطعی و بیاساس. |
| واکنش به نبود موقعیت (مثال طلا) | طلا را بدون تعصب کنار میگذارد و به سراغ تحلیل دیگر نمادها میرود. | در هر لحظه اصرار به معامله دارد و بدون سیگنال روی طلا وارد بازار میشود. |
| کنترل احساسات | کاملاً منضبط، خونسرد | اسیر تصمیمات هیجانی، ترس از جا ماندن از بازار (FOMO) و طمع. |
| نحوه ورود به معاملات | صبور برای پیدا کردن بهترین موقعیتها با کمترین ریسک ممکن. | ورودهای مکرر و تصادفی در نقاط نامناسب چارت. |
| نتیجه در بلندمدت | بقای سرمایه، سود مستمر و تبدیل معاملهگری به یک حرفه. | از دست رفتن سرمایه به دلیل معاملات هیجانی و غافلگیری در نوسانات. |
در میان بازارها هیچگاه بهترین وجود ندارد. هر بازار با هدفی مشخص طراحی شده و فعالان مختص به خود را دارد. به عنوان مثال بازار بورس برای خرید و سرمایهگذاری روی سهام یک شرکت قابل استفاده است. بازار کریپتو مناسب معاملهگرانی است که میخواهد سرمایهگذاری بلند مدت داشته باشند و همزمان با حفظ ارزش دارایی خود، سود مازاد کسب کنند. در سمت دیگر، بازار فارکس برای تریدرها و معاملهگران روزانه مناسب است.
من به عنوان نویسنده این مقاله، شخصا در بازار فارکس به صورت روزانه معامله میکنم و از سود معاملات خود، در بازار کریپتو سرمایهگذاری انجام میدهم. این ترکیب باعث میشود درآمد فعال داشته باشم و از سرمایه خود به عنوان یک منبع درآمدی استفاده کنم.
| ویژگی | بورس (سهام داخلی/بینالمللی) | فارکس (Forex) | ارز دیجیتال (Cryptocurrency) |
| ماهیت بازار | خرید سهم و مالکیت بخشی از یک شرکت واقعی. | تبادل جفتارزها، طلا، نفت و شاخصهای جهانی. | داراییهای دیجیتال مبتنی بر بلاکچین و فناوری. |
| ساعت کاری | محدود (شنبه تا چهارشنبه در ایران / دوشنبه تا جمعه بینالمللی). | ۲۴ ساعته (۵ روز در هفته، دوشنبه تا جمعه). | ۲۴ ساعته و بدون تعطیلی (۷ روز هفته). |
| میزان نوسان و ریسک | متوسط (دارای دامنه نوسان در بازار داخلی). | منطقی و منظم (تغییرات قیمت معمولاً شدید نیست). | بسیار بالا و غیرقابل پیشبینی (احتمال پمپ و دامپهای شدید). |
| نقدشوندگی | متوسط (احتمال قفل شدن در صف خرید/فروش وجود دارد). | بسیار بالا (بزرگترین و نقدشوندهترین بازار مالی جهان). | بالا (در رمز ارزهای بزرگ مانند بیتکوین و اتریوم). |
| نوع تحلیل غالب | فاندامنتال (صورتهای مالی) + تکنیکال. | فاندامنتال (اقتصاد کلان و نرخ بهره) + تکنیکال. | تکنیکال + بررسی دادههای درونشبکهای (On-Chain) + اخبار. |
در بازارهای مالی روشهای مختلفی برای تحلیل وجود دارد. تحلیل تکنیکال، تحلیل فاندامنتال و در نهایت تحلیل سنتیمنتال. شاید از خود بپرسید که کدامیک از این تحلیلها برای بازارهای مالی بهتر است؟ باید بدانید که روشهای ذکر شده هیچ برتری نسبت به یکدیگر ندارند. اما بهترین روش این است که معاملهگر با استفاده از علم و دانش خود، از هر سه روش بازار را ببیند و تحلیل کند. استفاده ترکیبی از روشها باعث میشود دید بازتر و قابل اتکا تری داشته باشید.
بررسی رفتار قیمت در گذشته و استفاده از آن برای آینده را تحلیل تکنیکال میگویند. تحلیل تکنیکال متمرکز بر رفتار قیمت در گذشته است. این رفتار با نمودار (چارت) قابل بررسی است. تحلیل بازار با استفاده از تحلیل تکنیکال شایعترین نوع تحلیل بازار است و خود نیز سبکهای مختلفی را شامل میشود. از سبکهای معروف تحلیل تکنیکال در ایران میتوانیم به سبک کلاسیک، سبک RTM، سبک ICT و … اشاره کرد.
تحلیل بنیادی و یا فاندامنتال روشی برای بررسی عوامل اقتصادی، مالی و ارقام محسوب میشود. بر خلاف تحلیل تکنیکال، در تحلیل فاندامنتال دیگر تمرکز بر روی نمودار نیست، بلکه با استفاده از بررسی دادههای اقتصادی، ارزش ذاتی و عوامل ژئوپلتیک تحلیل صورت میگیرد. این روش معمولا در بازار کریپتو و بازار بورس توسط معاملهگران استفاده میشود.
ضلع سوم و گم شده برای تحلیلگران، تحلیل سنتیمنتال است. تحلیل سنتیمنتال به بررسی احساسات بازار و معاملهگران میپردازد. جایی که کاری از دست رباتها بر نمیآید و شما میتوانید با تحلیل احساسات بازار مانند ترس، طمع و هیجان، دست برتر را در تحلیل داشته باشید. برای تحلیل سنتیمنتال از ابزارهایی مثل شاخص ترس و طمع، نسبت پوزیشنهای خرید و فروش و رفتار معاملهگران استفاده میکنند. به طور مثال قیمت حال حاضر طلا در یک حمایت خوب قرار دارد و مناسب خرید است. همزمان نیز اخبار جنگ منتشر شده است. شما با استفاده از ابزار شاخص ترس و طمع، تشخیص میدهید که ترس بر معاملهگران بازار قالب شده و در نهایت، دیدگاه شما برای خرید طلا تکمیل میشود.
| ویژگی | تحلیل تکنیکال (Technical) | تحلیل بنیادی (Fundamental) | تحلیل سنتیمنتال (Sentiment) |
| تمرکز اصلی | دادههای قیمت، حجم معاملات و چارت | ارزش ذاتی و ریشههای اقتصادی دارایی | جو روانی، ترس و طمع معاملهگران |
| سوال اصلی | قیمت چه الگو و رفتاری را نشان میدهد؟ | چرا این دارایی باید این قیمت را داشته باشد؟ | در حال حاضر تودههای بازار چه احساسی دارند؟ |
| ابزارهای کلیدی | نمودارها، پرایس اکشن، سطوح حمایت/مقاومت، اندیکاتورها | شاخصهای اقتصاد کلان (نرخ بهره، تورم)، صورتهای مالی شرکتها | شاخص ترس و طمع، گزارش COT، نسبت پوزیشنهای Long/Short |
| بازه زمانی کاربردی | کوتاهمدت تا میانمدت (دقیقهای تا هفتگی) | میانمدت تا بلند مدت (ماهانه تا چند ساله) | کوتاهمدت تا میانمدت (تأثیر آنی اخبار بر روان بازار) |
| بزرگترین مزیت | زمانبندی دقیق و تعیین نقاط ورود و خروج با ریسک مشخص | درک عمیق از چرخه بازار و جهتگیری کلان داراییها | شناسایی نقاط چرخش بازار بر اساس افراط در ترس یا طمع |
| بزرگترین عیب | احتمال صادر شدن سیگنالهای خطا در زمان اخبار ناگهانی | عدم توانایی در تعیین دقیق ثانیه و قیمت ورود به معامله | نوسانات روانی شدید و گاهی غیرقابل اندازهگیری دقیق |
| مثال کاربردی | «قیمت طلا به یک ناحیه حمایتی رسیده و کندل پینبار ثبت کرده است.» | «بانک مرکزی نرخ بهره را بالا برده، پس ارزش ارز ملی باید تقویت شود.» | «همه افراد دچار ترس شدید شدهاند و داراییهای خود را زیر قیمت میفروشند.» |
پرایس اکشن یک روش تحلیل تکنیکال بازارهای مالی است که با استقبال شدید معاملهگران بازار روبهرو شده است. این روش تمرکز بر خوانش رفتار کندلها و قیمت داشته و از ابزارهای جانبی در این روش استفاده نمیشود. در پرایس اکشن معاملهگران معتقدند اخبار و فاندامنتال، همگی خود را بر روی چارت نشان میدهند و با خوانش رفتار قیمت در گذشته، میتوان آینده قیمت را مورد تحلیل قرار داد. از ویژگیهای پرایس اکشن میتوانیم به موارد زیر اشاره کنیم:
تحلیل بین بازاری به معنای این است که شما برای بررسی یک دارایی، آن را به تنهایی بررسی نمیکنید و از همبستگی میان ارز مورد نظر و دیگر داراییها استفاده میکنید. بررسی داراییهای دیگر در کنار ارز مورد نظر به شما دید بازتری در تصمیم گیری ارائه داده و سبب میشود بتوانید بهترین تصمیم را بگیرید. تحلیل بین بازاری این مفهوم را القا میکند که تمامی بازارها به یکدیگر وابسته بوده و همبستگی میان آنها وجود دارد. به عنوان مثال شما برای تحلیل طلای ۱۸ عیار داخلی، قیمت دلار را نیز تحلیل میکنید تا در تصمیم گیری به شما کمک کند.
تابلوخوانی یک مهارت درک رفتار معاملهگران محسوب میشود. این مهارت که در بازار بورس و سهام بیشتر شناخته شده، با استفاده از دفترچه معاملات (order book) انجام میشود. تابلوخوانها با استفاده از دفترچه معاملات سعی بر پیدا کردن رد پای نقدینگی و پول هوشمند هستند. در بازار بورس ایران تابلوخوانی به معنای تحلیل اطلاعات شرکتها با استفاده از دادههای سایت tsetmc انجام میشود. اما در بازار فارکس و کریپتو از روشهای مختلفی استفاده میشود:
تفاوت اصلی روشهای تحلیل بازار مالی در نوع دیدگاه است. در واقع هر روش، با عینک مخصوص خود به بازار نگاه میکند. یک روش فقط بر روی نمودار تمرکز دارد، دیگری گزارشات مالی و فعالیتهای اقتصادی را بررسی میکند و …
اما در نگاه کلی این روشها با یکدیگر تفاوتهای زیادی دارند. در جدول زیر، روشهای تحلیل بازار را با یکدیگر مقایسه کردیم:
| روش تحلیل | داده مورد بررسی | سوال اصلی این روش | بهترین کاربرد |
| تکنیکال (Technical) | نمودار قیمت، حجم و زمان | قیمت چه الگو و رفتاری دارد؟ | زمانبندی ورود و خروج کوتاه/میانمدت |
| پرایس اکشن (Price Action) | حرکت خالص قیمت و کندلها (بدون اندیکاتور) | خریداران قدرتمندترند یا فروشندگان؟ | معامله با حد ضرر بسیار کوچک |
| فاندامنتال (Fundamental) | اخبار، نرخ بهره، تورم، صورتهای مالی | ارزش ذاتی و واقعی این دارایی چقدر است؟ | جهتیابی کلان و سرمایهگذاری بلندمدت |
| سنتیمنتال (Sentiment) | شاخص ترس/طمع، جو رسانهها و پوزیشنها | تودههای بازار الان چه احساسی دارند؟ | تشخیص نقاط افراط بازار و چرخشهای ناگهانی |
| تابلوخوانی (Order Flow / DOM) | دفتر سفارشات زنده، حجم معاملات لحظهای | پول هوشمند در این ثانیه چه کار میکند؟ | تاییدیه نهایی برای ورود قطعی به معامله |
| بینبازاری (Intermarket) | رابطه طلا، دلار، نفت و اوراق قرضه | دیگر بازارها چه تاثیری بر روی این ارز میگذارند؟ | هماهنگ کردن تحلیلها و فیلتر کردن سیگنالهای خطا |
تفاوت تحلیل تکنیکال و تحلیل بنیادی را میتوان در نوع دادههایی که مورد بررسی قرار میگیرد دانست. هر روش با استفاده از تحلیل دادههای متفاوت، زمان ورود و خروج شما را تعیین میکند.
به صورت کلی مناسبترین روش برای مبتدیان، استفاده از تحلیل تکنیکال است. تحلیل تکنیکال نیاز به پیش زمینه آکادمیک نداشته و جذابیت بصری برای مبتدیان ایجاد میکند. همچنین وجود قوانین واضح برای ورود و خروج باعث میشود که معاملهگران مبتدی، دچار احساسات نشوند و از خطرات احتمالی جلوگیری کنند.
اما اگر نمیدانید کدام روش برای شما مناسب است، در جدول زیر برای شما عنوان کردهایم:
| هدف شما از ورود به بازار | بهترین روش برای شروع | تمرکز اصلی شما روی چه چیزی باشد؟ |
| معاملات سریع و روزانه | پرایس اکشن (Price Action) | کندلها، سطوح حمایت و مقاومت، مدیریت سرمایه |
| سرمایهگذاری بلندمدت | تحلیل بنیادی (Fundamental) | ارزش ذاتی دارایی، چرخههای اقتصادی، نرخ بهره |
| بازار کریپتو (رمز ارزها) | پرایس اکشن + سنتیمنت | روند چارت + شاخص ترس و طمع بازار |
| بازار فارکس (جفتارزها و طلا) | تکنیکال کلاسیک همراه با تقویم اقتصادی | سطوح کلیدی قیمت + دوری از زمان انتشار اخبار مهم |
خیر؛ بازارهای مالی دارای چندین بُعد متفاوت هستند و هر یک از این ابعاد را یک روش تحلیل بررسی میکند. به عنوان مثال مانند این است که یک دکتر تنها با گوش دادن به ضربان قلب، تمامی بیماریها را تشخیص دهد که این غیر ممکن است.
در بازارهای مالی نیز استفاده از یک روش تحلیل برای موفقیت، تقریبا غیر ممکن است. در بازارها بُعد تکنیکالی و چارت با تحلیل تکنیکال بررسی میشود، بُعد عوامل اقتصادی تاثیر گذار با تحلیل فاندامنتال و بُعد رفتار معاملهگران و هیجانات بازار با تحلیل سنتیمنتال بررسی میشود. اگر میخواهید در بازارهای مالی موفق شوید، باید بر این سه روش تسلط نسبی داشته باشید.
ترکیب تحلیل تکنیکال و بنیادی که به ادبیات مالی تحلیل تکنو فاندامنتال نام دارد، یکی از بهترین ترکیبها برای تحلیل است. ترکیب این دو روش، قویترین و منطقیترین تحلیل را به شما ارائه میدهد. به همین دلیل است که موسسات مالی و تریدرهای بزرگ، از این روش استفاده میکنند. اما چرا این روش اینقدر محبوب است؟
حلقه گم شده میان معاملهگران، مدیریت ریسک است. واقعیت دنیای معاملهگری این است که شما اگر بهترین تحلیلگر دنیا باشید، اگر مدیریت ریسک نداشته باشید محکوم به شکست خواهید بود. مدیریت ریسک اصلیترین بخش در بازارهای مالی است. فرض کنید شما سوار یک خودرو در حال حرکت هستید. هر لحظه امکان تصادف برای شما وجود دارد. کمربند ایمنی و ترمزها، از شما در مقابل خطرات احتمالی محافظت میکنند. مدیریت ریسک در بازارهای مالی نقش کمربند ایمنی و ترمز را برای شما بازی میکند. تا زمانی که مدیریت ریسک را رعایت کنید میتوانید در بازارهای مالی فعالیت داشته باشید. نقش مدیریت ریسک در معاملات را میتوان موارد زیر عنوان کرد:
برای تحلیل در بازارهای مالی ممکن است دچار اشتباهاتی شوید که جبران ناپذیر باشد. وقتی از پیش بدانید که چه اشتباهاتی ممکن است در حین تحلیل بازارهای مالی برای شما اتفاق بیفتد، پیش از رخ دادن آن میدانید که چطور با آن مقابله کنید. در ادامه اشتباهات رایج در تحلیل بازارهای مالی را به شما معرفی کردهایم:
یکی از بدترین اشتباهاتی که معاملهگران در استفاده از اندیکاتورها مرتکب میشوند این است که تعداد زیادی از اندیکاتور به نمودار خود اضافه میکنند. تحلیلگر تصور میکند استفاده از تعداد زیادی اندیکاتور، در تحلیل به او کمک خواهد کرد؛ درحالی که استفاده از اندیکاتورهای بیش از حد منجر به سردرگمی و عدم تصمیم گیری قطعی میشود.
پلن معاملاتی قوانینی است که یک تحلیلگر از قبل برای خود مشخص کرده است. این قوانین موجب میشود که برآیند تحلیلگر قابل ارزیابی باشد و از واکنشهای احساسی جلوگیری شود. تحلیل بدون پلن معاملاتی مانند این است که شما راننده یک ماشین هستید؛ اما نمی دانید مقصد کجاست؟ از کدام جاده میبایست به مقصد برسید؟ آیا برای خطرات احتمالی آماده هستید؟
عواقب تحلیل بدون پلن معاملاتی را میتوانیم موارد زیر عنوان کنیم:
شناخت شرایط بازار و آمادگی برای زمان اخبار مهم، شما را از نوسانات هیجانی و معامله خلاف جهت مارکت دور میکند. نادیده گرفتن اخبار و شرایط بازار مانند این است که شما بخواهید خلاف جهت باد حرکت کنید. پیشنهاد میشود پیش از شروع تحلیل و معاملات، شرایط کلی بازار را درک کرده و زمان انتشار اخبار مهم را بررسی کنید.
چگونه تحلیل بازار مالی را یاد بگیریم؟
برای یادگیری تحلیل در بازارهای مالی، باید نقشه راه داشته باشید و مرحله به مرحله پیش بروید.
بازارهای مالی دریای احتمالات هستند و در آن چیزی به نام پیش بینی قطعی وجود ندارد. در بازارهای مالی نیازی نیست که شما همیشه درست بگویید؛ کافی است در زمان تحلیل درست، سود چند برابری در مقایسه تحلیلهای اشتباه به دست بیاورید (ریسک به ریوارد). در نهایت موفقیت در بازارهای مالی با تصمیم گیری آگاهانه همراه با رعایت مدیریت ریسک به دست میآید.
به صورت خلاصه، به بررسی داده و رفتار گذشته بازار مالی به منظور پیش بینی و تحلیل آینده، تحلیل مالی میگویند.
به صورت کلی روشهای تحلیل بازارهای مالی به سه دسته تحلیل تکنیکال، فاندامنتال و سنتیمنتال تقسیم میشود.
با تحلیل تکنیکال به تنهایی میتوانید معامله کنید؛ اما پیشنهاد میشود از روش های ترکیبی مانند تکنوفاندامنتال استفاده کنید.
با استفاده از یک نقشه راه جامع و مناسب، افزایش علم و آگاهی را شروع کنید و پس از کسب تجربه در محیط دمو، وارد محیط ریل شوید.
